“Scholen vliegen allerlei professionaliseringsaanbod in”, zegt Jaco Klink, een van de projectleiders Samen Professionaliseren van onderwijsregio Rijnmond. “Daar wordt veel gebruik van gemaakt en dat kan waardevol zijn. Tegelijkertijd zien we dat professionalisering meer effect heeft als die aansluit bij een ontwikkelvraag van de professional, het team of de organisatie en als het geleerde ook in de praktijk vervolg krijgt.” Daarom heeft onderwijsregio Rijnmond gekozen voor een meer gestructureerde aanpak, met professionaliseringscoördinatoren binnen de scholen en clustermakelaars als verbindende schakels tussen de school en de regio.
“In plaats van te denken in aanbod en concrete professionaliseringsactiviteiten, doen we een stap terug”, vervolgt Jaco zijn verhaal. “We willen eerst gedeelde thema’s bepalen.” Het houdt in dat er bij de verschillende besturen thema’s worden opgehaald die voor hen relevant zijn en waarop zij zich verder willen ontwikkelen. “Als bestuur is het verstandig eerst te bepalen waar je precies aan wilt werken, waar je heen wilt met je onderwijs en waar de behoefte aan professionalisering ligt. Dat werkt gerichter dan wanneer de keuze voor professionalisering vooral vanuit beschikbaar aanbod wordt gemaakt. Het zorgt bovendien voor eigenaarschap op meerdere niveaus.”
Clustermakelaars en coördinatoren professionalisering verbinden school en regio
Binnen onderwijsregio Rijnmond zijn mensen vanuit de scholen aangetrokken om als clustermakelaar te fungeren. Zij werken daarbij samen met de professionaliseringscoördinatoren binnen de scholen, die zicht hebben op wat er binnen hun school speelt. “De clustermakelaars brengen vervolgens in beeld waar behoeften en ontwikkelvragen van scholen elkaar raken”, legt Jaco uit. “Op basis daarvan kun je de professionalisering veel gerichter sturen en ook efficiënter organiseren.” Op deze manier is er in de onderwijsregio al een gedeeld thema opgehaald: generatieve AI. “Met een club van z’n 20, 25 mensen uit de scholen hebben we daar verder over nagedacht. Vervolgens hebben we daar een professionele leergemeenschap, een PLG op vormgegeven.”
Digitale tool als ondersteuning
Onderwijsregio Rijnmond zet ook een digitale tool in om het professionaliseren te ondersteunen. Die heeft de toepasselijke naam DOK Rijnmond meegekregen, waarbij DOK staat voor Delen en Ontwikkelen van Kennis. “Die tool wordt binnenkort ontsloten voor de medewerkers van alle besturen en krijgt ook een thematische invulling. Mensen krijgen er uitleg over de gedeelde thema’s en vinden er de professionaliseringsactiviteiten die daarop aansluiten. Ze zien ook wie er deskundig zijn op dat gebied binnen de eigen organisatie en hoe je die personen kunt bereiken.”
Ontwikkelpaden van NAPL
Jaco ziet ook mogelijkheden om een verbinding te maken met ontwikkelpaden van NAPL. “Die ontwikkelpaden kunnen heel goed aansluiten bij de thema´s en de ontwikkelvragen die wij als regio ophalen. We hoeven niet alles zelf te ontwikkelen. Waar landelijke ontwikkelpaden aansluiten bij regionale behoefte, kunnen we die via DOK Rijnmond zichtbaar maken en verbinden aan passend professionaliseringsaanbod.”